კულტურული მემკვიდრეობის
გის პორტალი

ბაზის სარეგისტრაციო ნომერი:
43
ისტორიული ცნობები:
ისტორიული შინაარის წარწერებიდან ცნობლია, რომ მოხატულობის კათალიკოს ევდემონის დეკვეთითაა შესრულებული (იხ. წარწერები).
მოხატულობის მოკლე მხატვრულ-ისტორიული დახასიათება:
წმ. გიორგის ეკლესია კათალიკოს ევდემონისა (ჩხეტიძე) და იმერეთის მეფის გიორგი II-ის დაკვეთით მოიხატა (1565-1583 წწ-ში). მოხატულობა ღმრთისმშობლის შობის ტაძრის მე-16 ს-ის მოხატულობებთან ერთად ნათლად წარმოაჩენს გელათის მონასტერში ამ პერიოდში მიმდინარე სამხატვრო პროცესებს. ამავე დროს, წმ. გიორგის ეკლესიის მხატვრობა გვიანი შუა საუკუნეების ქართული კედლის მხატვრობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლიცაა, რომელიც თავისი მაღალი მხატვრული და საშემსრულებლო დონით გამოირჩევა. მნიშვნელოვანია აქ შემონახული ისტორიული წარწერებიცა და ისტორიულ პირთა პორტრეტებიც.
ისტორიული/კულსტურული პერიოდი:
შუა საუკუნეები _ მე-4 – მე-18 სს./გვიანი შუა საუკუნეები _ მე-16-მე-18 სს.
თარიღი(წელი, საუკუნე, ათასწლეული):


აბსიდალური სქემები:
ღმრთისმშობელი დიდებითა,მსხვერპლის თაყვანისცემა
სცენები:
ათორმეტ დღესასწაულთა ციკლი/ხარებაშობამირქმანათლისღებაფერისცვალებალაზარეს აღდგინებაიერუსალიმად შესვლაჯვარცმამენელსაცხებლე დედანი უფლის საფლავთანჯოჯოხეთის წარმოტყვევნაამაღლებამიძინება;ვნების ციკლი/საფლავად დადება;წმ. გიორგის ციკლი/წმ. გიორგი დიოკლეტიანეს წინაშეწმ. გიორგის წამება ურმის თვალზეკერპთა ლეწვაწმ. გიორგის მიერ ბრმათა და მკელობელთა განკურნებაწმ. გიორგის თავის კვეთა
ციური ძალნი:
სერობინი,ქერობინი,მთავარანგელოზები
წინასწარმეტყველები:
წმ. დავით,წმ. სოლომონ,ელია,ამბაკუმი,იეზეკილი,იერემია,ესაია,დავითი,დანიელი,აარონი
მოციქულნი:
წმ. პეტრე,წმ. პავლე,მათე,მარკოზ,ლუკა,იოანე,თომა
ეკლესიის მამები:
წმ. იოანე ოქროპირი,გრიგოლ ღვთისმეტყველი,ბასილი დიდი,პეტრე ალექსანდრიელი,კირილე ალექსანდრიელი,ათანასე
წმინდანები:
წმ. გიორგი,წმ. ანდრეა სტრატილატი,წმ. თევდორე ტირონი,წმ. დემეტრე,წმ. ივლიტა
საერო პირები:
მეფეები და დედოფლები/დედოფალი ელენეალექსანდრე, იმერეთის მეფედედოფალი თამარ (მისი II მეუღლე)გიორგი II, იმერეთის მეფებაგრატ III, იმერეთის მეფე;სამღვდელოება/ევდემონ ჩხეტიძე (კათალიკოსი)
ორნამენტები:
მცენარეული,გეომეტრიული,ყვავილოვანი


ნაგებობა:
გუმბათიანი ეკლესიის ხუროთმოძღვრული ტიპები
სათავსი:
ეკლესიის ძირითადი სივრცე
არქიტექტურული კომპონენტები:
გუმბათი,აფსიდი,კონქი,თაღი,კამარა,მკლავი,კედელი,სარკმლის წირთხლი,კარის წირთხლი,ტიმპანი,ბურჯი,ბემა,აფრა,პილასტრი


წარწერა:
ტექსტი: წარწერა აღმოსავლეთის გუმბათქვეშა თაღზე „[სახლსა] შენსა შვენის სიწმიდე სიგრძ(ე)ს(ა) დღ(ე)თ(ა)სა ღმერთი ყ ....ს მება გცხდ და ცად გმგვჩინა მ(ო)ც(ი)ქ(უ)ლნი რ(ო)მ(ელ)ი გვთ...“;ენა: ქართული;დამწერლობა: მთავრული;თარიღი: მე-16 საუკუნე;მდებარეობა არქიტექტურულ ელემენტებზე;ტიპი: საღვთისმეტყველო; ტექსტი: დასავლეთი გუმბათქვეშა თაღის წარწერა - „ქრისტეს მ(ი)ერ კურთხევ[ით] კ[უ]რთხ[ე]უ[ლი] აფხ(ა)ზ(ე)თისა კ(ა)თალ(ი)კ(ო)ზი ევდემონ [ადიდე ღმერთმან ორთავე შ(ი)ნა ცხოვრება]სა, რ(ო)(ელ)მ(ა)ნ დახატვ[ინა ტაძარი ესე] ამინ.“ სამხრეთი გუმბათქვეშა თაღის წარწერა - „ქრისტე ადიდე სულითა მეფეთ მ(ე)ფე ბ(ა)გრ(ა)ტ და დედოფ(ა)ლთ დ[ე]დოფალ[ი ელენ]ე რ(ამეთუ), ესე [არს განსასუენებელი ჩვენი] რ(ომელი) მთნ[ავს] ამ(ა)ს დევემკვიდრ[ოთ ]“. ჩრდილოეთი გუმბათქვეშა თაღის წარწერა: „ქრის[ტე ადიდე ო]რთ(ა)ვე შ(ი)ნა ცხ(ო)რ(ე)ბ(ა)სა მ(ე)ფეთ მ(ე)ფე გ(იორგ)ი და დედოფ(ა)ლთა დედოფ(ა)ლი თამარ და ძე მათი ალ(ე)ქს(ა)ნდრე გ(ა)ნზარდე ღმერთო“.;ენა: ქართული;დამწერლობა: მთავრული;თარიღი: მე-16 საუკუნე;ტიპი: საქტიტორო,ისტორიული; ტექსტი: ხარება - „[ხა]რ[ე]ბა“, შობა - „შობა ქ(რისტეს)ი“, მირქმა - „მ(ი)რქმა“, ნათლისღება - „ნათლისღება“, ფერისცვალება - „ფერსიცვ(ა)ლება“, ლაზარეს აღდგინება - „ლ(ა)ზ(ა)რ(ე)ს აღდდგ(ი)ნ(ე)ბა“, იერუსალიმს შესვლა - „იე(რუსა)ლ(იმ)ს შე[სვ]ლა“, მენელსაცხებლე დედანი უფლის საფლავთან - „საფლ(ა)ვი ქრისტესი“, ამაღლება - „ამაღლება ქ(რისტეს)ი“, ჯოჯოხეთის წარმოტყვევენა -„აღდგომა ქ(რისტეს)ი“, დატირება - „[საფლავად ] დ(ა)დება ქ(რისტეს)ი“, თომას ურწმუნოება - „თ(ო)მასი გი[ ]“ მიძინება -„ [ ] ყ(ოვ)ა(ა)დ [წმიდი]სა“, სულიწმიდის მოფენა - „წ(ი)დის მ[ოს]ლვა“; „შობითგან ბრმის განკურნება“ - „ბრმ(ი)სა თვა[ ]ლს“, ქრისტე და სამარიტელი ქალი - „[სა] მ(ა)რ(ი)ტე[ლი]“; წმ. გიორგის ურმის თვალზე დამსჭვალვა - „[უ ]რ(ე)მს დ(აა)კრ(ე)ს“, წმ. გიროგის თავის კვეთა -„ წ [ ] ოვ მკ[ ]“, წმ. გიორგი დიოკლეტიანეს წინაშე - „წÁ გ(იორგ)ი მ(ე)ფ(ე)ს თა(ა)ნა“, კერპთა დამხობა - „წÁ გ(იორგ)ი კ(ე)რპი დ(ამ)ხ(ო)ს“. წმ. პეტრე -„პ(ე)ტრე“, წმ. პავლე - „პ(ა)ვლე“; გრიგოლ ღმრთისმეტყველი - „გრ(ი)გ(ო)ლი“, ბასილი დიდი -„ბ(ა)ს(ი)ლი“; წინასწარმეტყველები: ეზეკიელი - „წწÁ. ეზ(ეკი)ელ“, წწმ. აარონ - „წწÁ არონ“; წმინდანები: წმ. ევგენი - „წÁ ევგ(ე)ნიოს“, წმ. მარდარი -„წÁ მარდარიოს“, წმ. ორესტი - „ „წÁ ორესტეს“, წმ. ევსტრატი - „წÁ ევსტრატიოს“, წმ. ავქსენტი - „წÁ აქსენტოს“, წმ. თვიროს -„წÁ თრისოს“, წმ. აპოლონი -„წÁ აპ(ო)ლ(ო)ნიოს, წმ. არიანე -„წÁ არ(ი)ანოს“, წმ. ფილიმონ - „წÁ ფ(ი)ლ(ი)მონ“, წმ. სებასტიანე - „წÁ სევ(ა)სტ(ი)ანე“, წმ. ლევკი - „წÁ ლ(ევ)ქოს“, წმ. ბაკხი-„ბაქუს“, წმ. სერგი „სერგ(ი)“, წმ. ნიკიპორე -„წÁ (ნ(ი)კ(ი)ფ[ორე], წმ. იაკობ დაჭრილი - „წÁ ი(ა)კობ დ(ა)რ(ი)ლი“, წმ. აკვინდინე -„წÁ. [ა]კ[ვინდ(ი)ნ(ე)ს, წმ. ელპიტიფორე - „წÁ. ელპ(ი)ტ(ი)ფ[ორე]“, წმ. პიღასი -„წÁ[ ]ღს“, წმ. ავთონიო -„წÁ ა(ვ)თონიო“; წმ. პანტელეიმონი - „წÁ (პ(ა)ნტ(ე)ლ(ეი)მ(ო)ნ“, წმ. ერმოლაოზი - „წÁ ერმ(ო)ლ(ა)ოს“, წმ. დანიელ მესვეტე - „წÁ დ(ა)ნ(ი)ელ“, წმ. პორფირი - „წÁ პ(ო)ეფ(ი)რი“, წმ. მელასიპე - „წÁ მ(ე)ლ(ა)ს(იპ)ე“, წმ. პლატონი - „წÁ პლ(ა)ტონ“, წმ. კოზმან -„კ(ო)ზმ(ა)ნ“, წმ. დამიანე - „წÁ დ(ა)მ(ია)ნ(ე)“, წმ. კონსტანტინე - „კ(ო)სტ[ ]“, წმ. ევტატე „[ევს] ტთი“, წმ. იაოაკიმე - „იოკიმ“, წმ. ანა - „ანა“, „წმ. ისაკი - „ის(ა)კ“, წმ. რებეკა - „რ(ე)ბ(ე)კა“, წმ. დემეტრე - „წÁ დე[მეტრე]“, წმ. თევდორე სტრატილატი - „[ ]თ“, წმ. თევდორე ტირონი -„წÁ თ(ევ)დორე ტ(ი)რონი“, წმ. სპირიდონი -„სპ(ი)რ(ი)დ(ო)ნ“, წმ. ნიკოლოზ -„წÁ ნ(ი)კ(ო)ლ(ო)ზ, წმ. კონსტანტინე მხეიძე - კ(ო)სტ(ა)ნ(ტინე); სამი ებრაეილი ყრმა - „აზარია“, „ანანია“, მ(ი)ს(აელ)ი. ქრისტესა და ღმრთისმშობლის გამოსახულებებს ყველა სცენაში ახლავთ ბერძნული მონოგრამები. გრაგნილთა ბერძნული წარწერები იხ. სათანადო დოკუმენტაცია პორტრეტების წარწერები ევდემონ ჩხეტიძე - „[ ] [კა]თ(ა)ლ(ი)კ(ო)ზი ე[ვ]დე[მონ]“, დედოფალი ელენე - „დედ(ო)ფ[ალი] ე[ლენ]ე“; გიორგი II – „[მე]ფე“, დედოფალი თამარ - „დედოფ[ალი]“, უფლისწული ალექსანდრე - „[ ] ძე ალ(ე)ქს(ა)ნდრე“, თეიმურაზი - „მ(ე)ფეთ მე [ფის ძე ბ(ა)გრ(ა)ტის თე(ი)მ(უ)რ(ა)ზ“, კონსტანტინე - „მ(ე)ფეთ მ(ე)ფ(ი)ს ძე ბ(ა)გრ(ა)ტის [ ]“.;ენა: ქართული და ბერძნული (იხ. სათანადო დოკუმენტაცია);დამწერლობა: მთავრული;თარიღი: მე-16 საუკუნე;ტიპი: განმარტებითი;




 კომენტარი უკან 
×
×

კულტურული მემკვიდრეობის   გის პორტალი




Input symbols

საქართველო, თბილისი 0105
თაბუკაშვილის ქ.#5
ტელ./ფაქსი +995 32 932411;
ელ-ფოსტა: sainformaciosistemebi@gmail.com