კულტურული მემკვიდრეობის
გის პორტალი

ბაზის სარეგისტრაციო ნომერი:
24
მოხატულობის მოკლე მხატვრულ-ისტორიული დახასიათება:
სამხრეთ-აღმოსავლეთი (წმ. ანდრიას სახელობის) ეგვტერი, რომელიც ლიტერატურაში ხშირად თამარის ეგვტერად არის წოდებული, მე-13 საუკუნის ბოლოს მეფე დავით VI ნარინისა და მისი ოჯახის წევრთა საძვალე იყო. ეგვტერის მოხატულობის ძრითადი ფენა მის სიცოცხლეში (მე-13 ს-ის ბოლო) შეიქმნა. ცალკეული ნაწილები კი ოდნავ მოგვიანებით, სავარაუდოდ, მე-14 ს-ის დასაწყისშია შესრულებული. მოხატულობის იკონოგრაფიული პროგრამა სავსებით შეესაბამება მისი როგორც საძვალის ფუნქციას. აღსანიშნავია, რომ აქ დავით ნარინის ორი (სამეფო და სამონაზვნო) პორტრეტია გამოსახული; ამას გარდა, საყურადღებოა კამარაზე შემონრჩენილი კიდევ ერთი მეფის ძლიერ დაზიანებული გამოსახულება, რომლის იდენტიფიკაციასთან დაკავშირებით სხვადასხვა შეხედულება (მას აიგივებენ თამარ მფესთან, დავით ნარინთან, ვახტანგ II-სთან) არსებობს. მოხატულობა (ორივე შრე- მე-13 ს-ის ბოლო და, სავარაუდოდ მე-14 ს-ის დასაწყისი) პალეოლოგოსური სტილის ტიპიური ნიმუში და ამ მიმართულობის ქართული კედლის მხატვრობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლია. ეგვტერში შემორჩენილია მე-12 საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტებიც.
ისტორიული/კულსტურული პერიოდი:
შუა საუკუნეები _ მე-4 – მე-18 სს./განვითარებული შუა საუკუნეები _ მე-10-მე-15 სს.
თარიღი(წელი, საუკუნე, ათასწლეული):


აბსიდალური სქემები:
ვედრება
სცენები:
ძველი აღქმის სცენები/აბრაამის სტუმართმოყვარეობა
წინასწარმეტყველები:
ესაია,დავითი,სოლომონი
მოციქულნი:
მათე,მარკოზ
ეკლესიის მამები:
წმ. იოანე ოქროპირი,გრიგოლ ღვთისმეტყველი,ბასილი დიდი
წმინდანები:
წმ. გიორგი,წმ. დემეტრე
სიმბოლური გამოსახულებები:
ჯვარი
საერო პირები:
მეფეები და დედოფლები/დავით ნარინი
ორნამენტები:
მცენარეული,გეომეტრიული


ნაგებობა:
გუმბათიანი ეკლესიის ხუროთმოძღვრული ტიპები
სათავსი:
ეკვდერი
არქიტექტურული კომპონენტები:
აფსიდი,კონქი,კამარა,კედელი,სარკმლის წირთხლი,კარის წირთხლი,ტიმპანი


წარწერა:
ტექსტი: დავით წინასწარმეტყველების გრაგნილზე: „მური და შტ(ა)ხს(ი): და კასია: სამ(ო)ს(ე)ლთ(ა)გ(ა)ნ: შ(ე)ნ[თა] ტაძ(ა)რთ(ა)გ(ა)ნ პილოს...“. სოლომონ წინასწარმეტყველის გრაგნილის წარწერა: „ყ(ოვლა)დ შუენიერ ხ[ა]რ მახლობე[ლო] [ჩ]ემო და ბიწი არა არს : შ(ე)ნ : თ(ა)ნ“. ეკლესიის მამათა გრაგნილებზე: გრიგოლ ღმრთისმეტყველის გრაგნილზე გაირჩევა რამდენიმე ბერძნული ასო.;ენა: ქართული ;დამწერლობა: ასომთავრული;თარიღი: მე-13 საუკუნის ბოლო;მდებარეობა გრაგნილზე;ტიპი: საღვთისმეტყველო,საღვთისმეტყველო,საღვთისმეტყველო,საღვთისმეტყველო; ტექსტი: საკურთხევლის აფსიდის თაღის წარწერა: „[ ]ამის: უმეტს ღ (?) მის[ ] იტყვის[ ] უ[ფალ]ი ღ(მერთ)ი: ყო[ვლის]მპყრობე[ლი..... ]“. სცენათა განმარტებითი წარწერები აბრაამის სტუმართმოყვარეობა – „ ს(ა)მ(ე)ბა“;ენა: ქართული;დამწერლობა: ასომთავრული;თარიღი: მე-13 საუკუნის ბოლო;მდებარეობა არქიტექტურულ ელემენტებზე;ტიპი: საღვთისმეტყველო; ტექსტი: ქრისტეს გამოსახულება IC XC („ვედრების“, „აბრაამის სტუმართმოყვარეობის“ სცენებში); იოანე ნათლისმცემელი - „წÁ ი(ოან)ე ნათლისმც(ე)ლ[ი]“ („ვედრების“ სცენაში); მოციქულები: მათე - „წÁ მათე“, მარკოზ - „წÁ მა[რკოზ]“; ეკლესიის მამები: იოანე ოქროპირი - „[იოან]ე ო ქ რ ო [პიტი]“. გრიგოლ ღმრთისმეტყველი - „წÁ გ რ ი[გოლ]“; წინასწარმეტყველები: დავითი - „დ[ავი]თ“, ოსაია „[ო]ს ი ა.“ დანიელი (?) „წ წ ი“- „წმინდა წინასწარმეტყველი“. წმ. გიორგი - „წÁ გი[ორგი]; წმ. დემეტრე - „წÁ დ ე[მეტრე], წმ. ეკალტერინე „წÁ ეკ(ა)ტ(ე)რ(ი)ნ[ე]. დავით ნარინის პორტრეტი (დას. კედელზე) – „მეფე დ(ავი)თ ძე რუს(უ)დ“ დავით ნარინის პორტრეტი (სამხ. კედელზე) – „მეფე დ(ავი)თ ძე რუსუდ(ა)ნ(ი)სი“ მეფის პორტრეტი (კამარა) - „მეფ(ე)თა მ(ე)ფე“ წარწერა ჯვარზე „IC XC NK.“ ;ენა: ქართული;დამწერლობა: ასომთავრული;თარიღი: მე-13 საუკუნის ბოლო;ტიპი: განმარტებითი;




 კომენტარი უკან 
×
×

კულტურული მემკვიდრეობის   გის პორტალი




Input symbols

საქართველო, თბილისი 0105
თაბუკაშვილის ქ.#5
ტელ./ფაქსი +995 32 932411;
ელ-ფოსტა: sainformaciosistemebi@gmail.com